{"id":2971,"date":"2019-11-13T19:48:23","date_gmt":"2019-11-13T19:48:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/?p=2971"},"modified":"2021-03-24T09:31:20","modified_gmt":"2021-03-24T09:31:20","slug":"grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill\/","title":{"rendered":"Grabaire Beag Fhinn Mhic Chumhaill"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"t:seinnteoirin1\">View record: Grabaire Beag Fhinn Mhic&nbsp;Chumhaill<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-soitheach-3\" id=\"a:grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-lss\">\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-00.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-00.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 430).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-01.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-01.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 431).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-02.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-02.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 432).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-03.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-03.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 433).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-04.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-04.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 434).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-05.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-05.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 435).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-06.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-06.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 436).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-07.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-07.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 437).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n\t<figure class=\"micil-gr\u00e1ta-sh\u00edmpl\u00ed-p\u00e1iste\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-08.jpg\">\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/00-micil\/mbm\/grabaire-beag-fhinn-mhic-chumhaill-08.jpg\" alt=\"Bileog scr\u00edofa, i l\u00e1imh Joe, i leabhar quarto.\">\n\t\t<\/a>\n\t\t<figcaption>An l\u00e1imhscr\u00edbhinn bhunaidh (lch 438).<\/figcaption>\n\t<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"dmeite\">\n<p><span id=\"neasc-nocht-ceilth\" class=\"nmeite\">view \/ hide recording details [+\/-]<\/span><\/p>\n<ul id=\"clarMeiteashonrai\" class=\"meiteashonrai\">\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Teideal <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Title)<\/span>:<\/span> Grabaire Beag Fhinn Mhic&nbsp;Chumhaill.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Uimhir Chatal\u00f3ige Ollscoil Washington <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(University of Washington Catalogue Number)<\/span>:<\/span> none.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Uimhir Chnuasach Bh\u00e9aloideas \u00c9ireann <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(National Folklore of Ireland Number)<\/span>:<\/span> 1275:430\u201338.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Uimhir Roud <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Roud Number)<\/span>:<\/span> none.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Uimhir Laws <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Laws Number)<\/span>:<\/span> none.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Uimhir Child <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Child Number)<\/span>:<\/span> none.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Cnuasach <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Collection)<\/span>:<\/span> Cnuasach B\u00e9aloideas \u00c9ireann.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Teanga na Cro\u00edmh\u00edre <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Core-Item Language)<\/span>:<\/span> Irish.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Catag\u00f3ir <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Category)<\/span>:<\/span> story.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Ainm an t\u00e9 a thug <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Name of Informant)<\/span>:<\/span> unavailable.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Ainm an t\u00e9 a th\u00f3g <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Name of Collector)<\/span>:<\/span> Joe Heaney.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">D\u00e1ta an taifeadta <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Recording Date)<\/span>:<\/span> unavailable.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Su\u00edomh an taifeadta <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Recording Location)<\/span>:<\/span> unavailable; but most likely in Iorras Aithneach, Contae na Gaillimhe, \u00c9ire.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Oc\u00e1id an taifeadta <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Recording Occasion)<\/span>:<\/span> unavailable.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">Daoine eile a bh\u00ed i l\u00e1thair <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Others present)<\/span>:<\/span> unavailable.<\/li>\n<li><span class=\"lipead-meiteashonrai\">St\u00e1das ch\u00f3ipcheart an taifeadta <span class=\"lipead-meiteashonrai-bearla\">(Recording copyright status)<\/span>:<\/span> Cnuasach B\u00e9aloideas \u00c9ireann, UCD.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Transcription (rigorous)<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"div-BunchloNuaGC\">\n<p>L\u00e1 d\u00e1 rai\u1e03 Fionn Mac&nbsp;Cu\u1e41ail ag spaiste\u00f3irea\u010bt d\u00f3 \u1e1f\u00e9in in\u2011aice leis an \u1e03fairrge \u010bonnaic s\u00e9 curra\u010b ag d\u00e9ana\u1e41 air iomra\u1e0b d\u00e1r\u00e9ag o\u027c\u027ca agus gan innte <del>agus<\/del> a\u010b aon duine a\u1e41\u00e1in. Nuair a \u1e6b\u00e1inig s\u00ed inaice leis an gclada\u1e0b tug s\u00e9 f\u00e1 deara gur caillea\u010b a \u1e03\u00ed innte. \u1e6aarraing s\u00ed an \u010burra\u010b suas ar an tala\u1e41 agus d\u2019\u1e1fiafrui\u0121 s\u00ed d\u2019\u1e1eionn a <del>mo<\/del> nimre\u00f3\u010ba\u1e0b s\u00e9 clui\u010be agus du\u1e03airt s\u00e9 na\u010b dtug s\u00e9 a \u0121l\u00e9as imirt as baile leis. N\u00edl mise mar sin adeir sise ag tarraingt ama\u010b paca c\u00e1rta\u00ed. Cuadar ag imirt agus <del>cu<\/del> \u1e03uai\u1e0b Fionn an \u010b\u00e9ad clui\u010be agus du\u1e03airt an caillea\u010b <q>Ta\u1e03air do \u1e03\u027cei\u1e6b anois<\/q> Bei\u1e0b m\u00e9 lua\u1e6b go le\u00f3r arsa Fionn. Cuadar ag imirt ar\u00eds agus \u1e03uai\u1e0b an \u010baillea\u010b. Ta\u1e03air do \u1e03\u027cei\u1e6b arsa Fionn. N\u00ed beag duit a lua\u1e6bas arsa an \u010baillea\u010b. \u010aui\u027c faoi \u0121ea\u017fa agus faoi m\u00f3\u027c \u1e0biom\u1e03uai\u1e0b na blia\u1e0bna \u1e6b\u00fa gan an da\u027ca b\u00e9il\u00ed i\u1e6be ar aon \u1e03ord gan an dara hoi\u1e0b\u010be co\u1e0bla\u1e0b ar aon leaba\u1e0b go dtuga \u1e6b\u00fa \u010bugamsa cloigeann R\u00ed na mBa Molb as an Do\u1e41an <del>\u1e6aoir<\/del> \u1e6aiar. \u1e02uel cuirimse de \u0121easa ortsa adeir Fionn a \u1e0bul ar \u1e41ulla\u010b an Teampaill \u1e40\u00f3i\u027c si\u00fad \u1e6ball \u204a punann tui\u0121e a \u1e6ba\u1e03ai\u027ct leat \u204a sn\u00e1i\u1e6bead \u1e03eag a leagan le na \u1e6bao\u1e03 \u204a gan aon \u1e03las a \u1e03ei\u1e6b le n\u2011i\u1e6be agad a\u010bt an m\u00e9id a ra\u010bas ama\u010b tr\u00ed c\u027c\u00f3 na sn\u00e1i\u1e6bide bige. T\u00f3g \u1e0b\u00edom adeir an \u010baillea\u010b agus t\u00f3g\u1e1fa\u1e0b m\u00e9 \u1e0b\u00edot. N\u00ed \u1e6b\u00f3g\u1e1fad adei\u027c Fionn Nuai\u027c a \u1e6b\u00e1inig Fionn a\u1e03aile \u1e03ris a \u010ba\u1e6baoir faoi nuair a \u1e61ui\u1e0b s\u00e9 innte. Annsin d\u2019innis s\u00e9 a sg\u00e9al do na Fianna.<\/p>\n<p>Ar maidin l\u00e1 ar na \u1e41\u00e1i\u027cea\u010b \u1e03uail Fionn b\u00f3\u1e6bar agus n\u00edo\u027c \u1e6bug s\u00e9 leis a\u010bt Goll mar \u1e03\u00ed geasa cu\u027c\u1e6ba ag an gcaillea\u010b air gan aon duine a\u1e41\u00e1in. \u010auadar ar \u1e03ord luinge agus \u1e6bugadar a ha\u0121ai\u1e0b a\u027c an do\u1e41an \u1e6aia\u027c. N\u00ed i \u1e03\u1e1fad a \u1e03\u00ed goite nuair a \u010bonnaiceadar long ag d\u00e9ana\u1e41 o\u027c\u1e6ba \u204a gan innte a\u010bt aon \u1e1fear a\u1e41\u00e1in. \u1e6a\u00e1inig s\u00e9 ar bo\u027cd \u010buca agus d\u2019innis Fionn a sg\u00e9al d\u00f3. Is fearr duit mise a \u1e6ba\u1e03airt leat in \u00e1it Goill adeir an fear. A\u010bt c\u00e9\u2019n caoi i gcuirfi\u1e0b muid a\u1e03aile Goll ars Fionn N\u00ed \u1e0bea\u027cna an fear a\u010bt brei\u1e6b ar \u010bois ar \u0120oll agus \u00e9 \u010bai\u1e6bea\u1e0b uai\u1e0b, agus \u1e6buit s\u00e9 in\u2011\u00c9irinn.<\/p>\n<p>Anois arsa an fear le Fionn mise Lorc\u00e1n \u00d3&nbsp;Luirc \u204a t\u00e1 m\u00e9 p\u00f3sta. Tioc\u1e1fa\u1e0b muid go dt\u00ed mo tea\u010bsa at\u00e1 a\u027c an oile\u00e1n sin \u1e6ball \u204a bei\u1e0b mo \u1e03ean sui\u1e0bte ag an teine ag r\u00e9i\u1e0btea\u010b a cinn \u204a tioc\u1e1fa\u1e0b mise istea\u010b ar dt\u00fas \u204a tioc\u1e1fa\u1e0b tusa istea\u010b i mo \u1e0biai\u1e0b. Cai\u1e6bfi\u1e0b <del>tusa<\/del> mise ama\u010b a\u027c an tsr\u00e1id t\u00fa an \u010b\u00e9ad iarrai\u1e0b i dtioc\u1e1fa\u1e0b t\u00fa istea\u010b \u204a cai\u1e6bfi\u1e0b m\u00e9 ama\u010b an dara h\u2011uair \u1e6b\u00fa. An t\u027c\u00edo\u1e41a\u1e0b h\u2011uair fiafr\u00f3\u010ba\u1e0b mo bean c\u00e9 h\u00e9 sin \u204a d\u00e9ar\u1e1fa\u1e0b mise gur b\u00e9 Fionn Mac&nbsp;Cu\u1e41ail as \u00c9irinn, d\u00e9ar\u1e1fa\u1e0b s\u00ed \u1e6b\u00fa leigean istea\u010b go rai\u1e03 s\u00e9 \u1e1f\u00e9in c\u00f3i\u027c ag baile. \u1e6a\u00e1rla s\u00e9 sin agus rei\u1e0bti\u0121 an \u1e03ean b\u00e9il\u00ed a\u010bt du\u1e03airt Lorc\u00e1n leis nuair a \u1e03\u00ed s\u00e9 ag dul istea\u010b nuair a \u1e03ea\u1e0b siad ag i\u1e6be i ra\u1e0b na\u010b n\u2011\u00edos\u1e1fa\u1e0b s\u00e9 aon \u0121reim go dtui\u1e03ar\u1e1fa\u1e0b s\u00ed aon a\u1e6b\u010buinge <del>d\u00f3 a d<\/del> a\u1e41\u00e1in \u204a geall\u1e1fa\u1e0b s\u00ed \u1e0buit \u204a ia\u027c\u027c \u1e6busa <del>\u00f3<\/del> ui\u027c\u1e6be mise a leigean leat. S\u00e9 an tainm a \u1e6bi\u00fa\u1e03ar\u1e1fas t\u00fa orm \u201cGrabaire Beag Finn \u1e40ic Cu\u1e41ail\u201d. \u010auai\u1e0b ga\u010b rud ar a\u0121ai\u1e0b ma\u027c du\u1e03airt an grabaire beag \u204a is gearr go ra\u1e03adar ag t\u027cea\u1e03a\u1e0b na fairrge. Du\u1e03airt an bean le Fionn sul im\u1e6bi\u0121eadar brata\u010ba\u00ed b\u00e1na i bei\u1e6b c\u027co\u010bta aige d\u00e1 mbea\u1e0b an grabaire be\u00f3 \u204a b\u027cata\u010ba\u00ed du\u1e03a d\u00e1 mbea\u1e0b s\u00e9 caillte. N\u00edo\u027c \u1e03fada gur sroi\u010beadar an t\u2011oile\u00e1n a rai\u1e03 an R\u00ed na \u010bo\u1e41nui\u1e0be air. N\u00ed ra\u1e03adar i ndon i \u1e0bul i dt\u00edr mar \u1e03\u00ed leac-oi\u1e0bre r\u00f3mpa. Cai\u1e6b do l\u00e9im \u1e6bar an leac-oi\u1e0b\u027ce sin adeir an grabaire le Fionn. N\u00edl m\u00e9 i ndon adeir Fionn. Cai\u1e6b an Grabaire de l\u00e9im \u00e9 \u204a le\u00e1\u1e6b an leac-oi\u1e0b\u027ce. \u010auai\u1e0b Fionn i dt\u00edr annsin. \u1e6a\u00e1inigeadar go dt\u00ed cnoc sn\u00e1i\u1e6beada\u00ed beaga. Cai\u1e6b de l\u00e9im an cnoc arsa an grabaire beag le Fionn. N\u00edl m\u00e9 i ndon adeir Fionn. Cai\u1e6b an grabaire beag de l\u00e9im an cnoc \u204a d\u2019im\u1e6bi\u0121 na sn\u00e1\u1e6bada\u00ed beag \u204a \u010buadar go dt\u00ed p\u00e1l\u00e1s an R\u00ed \u204a diaradar l\u00f3isd\u00edn. Du\u1e03airt an R\u00edo\u0121 le\u00f3 dul go dt\u00ed tea\u010b <del>na<\/del> at\u00e1 annsin \u1e6b\u00edos \u204a go mb\u00e9idi\u027c go \u1e03fui\u0121ea\u1e0b \u017fiad l\u00f3isd\u00edn ann go maidin. Cuada\u027c s\u00edos \u204a nuai\u027c a \u1e61roi\u010beada\u027c an \u00e1it \u1e6b\u00edos s\u00e9ard a \u1e03\u00ed ann \u201cTea\u010b A\u1e41as\u201d \u204a \u1e03\u00edodar ag g\u00e1iri\u1e0be ceapa\u1e0b go n\u00edos\u1e1fa\u1e0b siad fionn \u204a an grabaire. \u1e6aosui\u0121 siad ag d\u00fana\u1e0b sgailprea\u010ba ar \u1e1fai\u1e6bc\u00edos go ra\u010ba\u1e0b siad ama\u010b, a\u010bt \u1e41ar\u1e03 an grabaire uilig iad. Annsin \u010buai\u1e0b s\u00e9 \u1e1f\u00e9in \u204a an R\u00ed ag t\u027coid \u204a \u1e41ar\u1e03ui\u0121 s\u00e9 an R\u00ed \u204a \u1e6bug s\u00e9 a \u010bloi\u0121eann do Fionn \u204a du\u1e03airt na\u010b rai\u1e03 aige \u1e1f\u00e9in a\u010bt saogal n\u00f3im\u00e9ide \u204a b\u027cata\u010ba\u00ed geala cro\u010ba\u1e0b mar d\u00e1 \u1e03feicfea\u1e0b a \u1e03ean b\u027cata\u010ba\u00ed du\u1e03a go mb\u00e1i\u1e6b\u1e1fea\u1e0b s\u00ed \u00e9 mar go mbea\u1e0b fios aici go rai\u1e03 mise caillte. D\u00e1rdui\u0121 s\u00e9 brata\u010ba\u00ed geala a\u010bt nuair a \u1e03\u00ed s\u00e9 gar don tala\u1e41 d\u00e1rdui\u0121 s\u00e9 b\u027cata\u010ba\u00ed du\u1e03a \u204a \u1e03\u00edo\u017f ag <del>an<\/del> bean an grabaire go rai\u1e03 an grabaire caillte agus \u1e6bug Fionn \u1e0bi an grabaire \u204a \u010buir s\u00ed os cionn cl\u00e1ir \u00e9. \u010auai\u1e0b Fionn a\u1e03aile \u204a \u1e6bug s\u00e9 an cloigeann don \u010baillea\u010b \u204a \u1e41ar\u1e03 s\u00e9 annsin \u00ed.<\/p>\n<p>N\u00ed rai\u1e03 aon \u010bead ag Fionn p\u00f3sa\u1e0b n\u00f3 go <del>bp\u00f3sfa\u1e0b<\/del> mar\u1e03ui\u0121ea\u1e0b s\u00e9 sionna\u010b d\u00e1 b\u2019ainm d\u00f3 \u201cSionna\u010b Na Sa\u0121d\u201d. \u1e02\u00ed siad ar a \u1e6b\u00f3ir l\u00e1 \u00e1i\u1e6b\u027ci\u1e0b \u204a \u1e03\u00ed s\u00e9 cinnte o\u027c\u1e6ba b\u027cei\u1e6b ai\u027c. \u1e02\u00ed an grabaire beag os cionn cl\u00e1i\u027c ina \u1e6bea\u010b f\u00e9in \u204a \u1e6b\u00e1inig d\u00e1 \u00e9an d\u00e1 \u1e57ioca\u1e0b. \u1e02uail an bean an t\u2011\u00e9an ba \u0121oire d\u00ed \u204a \u1e41ar\u1e03ui\u0121 s\u00ed \u00e9. Ri\u1e6b an t\u00e9an eile \u204a \u1e6b\u00e1inig istea\u010b ar\u00eds \u204a cui\u1e41il s\u00e9 lui\u1e03 \u1e0b\u00e9 \u204a deiri\u0121 s\u00e9 beo ar\u00eds. \u00d3, adeir s\u00e9. T\u00e1 Fionn Mac&nbsp;Cu\u1e41ail ag leana\u010bt do \u201cSionna\u010b Na Sa\u0121d\u201d indiu. Le sin ri\u1e6b s\u00e9 \u010bo\u1e41 mai\u1e6b \u204a \u1e03\u00ed s\u00e9 i ndon \u204a go d\u00edrea\u010b nuair \u1e03\u00ed ag dul istea\u010b sa \u1e57luais a \u1e03\u00ed aige rug an Grabaire air \u204a \u1e41ar\u1e03ui\u0121 s\u00e9 \u00e9. \u1e02\u00ed cead ag fionn ann\u017fin p\u00f3sa\u1e0b. \u010auai\u1e0b an grabaire \u010buig a \u1e03aile \u1e1f\u00e9in \u204a \u1e6bug s\u00e9 a \u1e03ean go h\u2011\u00c9irinn ag an mbainis \u204a nuair a \u1e03\u00ed an \u1e03ainis \u1e6bart \u010buai\u1e0b siad go dt\u00ed a mbaile \u1e1f\u00e9in ar\u00eds.<\/p>\n<p>C\u027c\u00edo\u010b.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Transcription (adapted and annotated)<\/h2>\n\n\n\n<p>L\u00e1 d\u00e1 raibh Fionn Mac&nbsp;Cumhaill ag spaisteoireacht d\u00f3 fh\u00e9in in aice leis an bhfarraige, chonaic s\u00e9 currach ag d\u00e9anamh ar iomradh d\u00e1r\u00e9ag uirthi agus gan inti ach aon duine amh\u00e1in. Nuair a th\u00e1inig s\u00ed in aice leis an gcladach, thug s\u00e9 faoi deara gur cailleach a bh\u00ed inti. Tharraing s\u00ed an churrach suas ar an talamh agus d\u2019fhiafraigh s\u00ed d\u2019Fhionn an imreodh s\u00e9 cluiche agus d\u00fairt s\u00e9 nach dtug s\u00e9 a ghl\u00e9as imeartha as baile leis.<\/p>\n\n\n\n<p><q>N\u00edl mise mar sin<\/q> a deir sise, ag tarraingt amach paca c\u00e1rta\u00ed. Chuadar ag imirt agus bhuaigh Fionn an ch\u00e9ad chluiche agus d\u00fairt an chailleach <q>tabhair do bhreith anois<\/q>.<\/p>\n\n\n\n<p><q>Beidh m\u00e9 luath go leor<\/q> arsa Fionn. Chuadar ag imirt ar\u00eds agus bhuaigh an chailleach. <q>Tabhair do bhreith<\/q> arsa Fionn.<\/p>\n\n\n\n<p><q>N\u00ed beag duit a luathas<\/q> arsa an chailleach. <q>Chuir [Cuirim?] faoi gheasa agus faoi mh\u00f3r-dhiom\u00e1 na bliana th\u00fa gan an dara b\u00e9il\u00ed a ithe ar aon bhord, gan an dara ho\u00edche a chodladh ar aon leaba, go dtuga th\u00fa chugamsa cloigeann R\u00ed na mBa Molb [R\u00ed na mBa mBalbh?] as an Domhan Thiar.<\/q><\/p>\n\n\n\n<p><q>Bhuel, cuirimse de gheasa ortsa<\/q>, a deir Fionn, <q>a dhul ar mhullach an Teampaill Mh\u00f3ir si\u00fad thall \u2510 punann tu\u00ed a thabhairt leat \u2510 sn\u00e1ithid bheag a leagan lena thaobh \u2510 gan aon bhlas a bheith le n\u2011ithe agat ach an m\u00e9id a rachas amach tr\u00ed cr\u00f3 na sn\u00e1ithide bige.<\/q><\/p>\n\n\n\n<p><q>T\u00f3g dh\u00edom<\/q>, a deir an chailleach, <q>agus t\u00f3gfaidh m\u00e9 dh\u00edot.<\/q><\/p>\n\n\n\n<p><q>N\u00ed th\u00f3gfad<\/q>, a deir Fionn.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuair a th\u00e1inig Fionn abhaile, bhris a chathaoir faoi nuair a shuigh s\u00e9 inti. Ansin, d\u2019inis s\u00e9 a sc\u00e9al do na Fianna.<\/p>\n\n\n\n<p>Ar maidin l\u00e1 arna mh\u00e1ireach, bhuail Fionn b\u00f3thar agus n\u00edor thug s\u00e9 leis ach Goll, mar bh\u00ed geasa curtha ag an gcailleach air gan aon duine amh\u00e1in*. Chuadar ar bord loinge agus thugadar a n\u2011aghaidh ar an Domhan Thiar. N\u00ed i bhfhad a bh\u00ed goite nuair a chonaiceadar long ag d\u00e9anamh ortha \u2510 gan inti ach aon fhear amh\u00e1in. Th\u00e1inig s\u00e9 ar bord chuchu agus d\u2019inis Fionn a sc\u00e9al d\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>*[Is cos\u00fail go bhfuil focal n\u00f3 dh\u00f3 ar iarraidh anseo. Rud \u00e9igin ar n\u00f3s \u2018\u2026 geasa curtha ag an gcailleach air gan <i>n\u00edos m\u00f3 n\u00e1<\/i> aon duine amh\u00e1in <i>a bheith in \u00e9ind\u00ed leis<\/i>\u2019 b\u2019fh\u00e9idir?]<\/p>\n\n\n\n<p><q>Is fearr duit mise a thabhairt leat in \u00e1it Ghoill<\/q>, a deir an fear.<\/p>\n\n\n\n<p><q>Ach c\u00e9n chaoi a gcuirfidh muid abhaile Goll?<\/q> arsa Fionn. N\u00ed dhearna an fear ach breith ar chois ar Gholl agus \u00e9 a chaitheamh uaidh, agus thit s\u00e9 in \u00c9irinn!<\/p>\n\n\n\n<p><q>Anois<\/q>, arsa an fear le Fionn. <q>Mise Lorc\u00e1n \u00d3&nbsp;Luirc \u2510 t\u00e1 m\u00e9 p\u00f3sta. Tiocfadh [tiocfaidh?] muid go dt\u00ed mo theachsa, at\u00e1 ar an oile\u00e1n sin thall \u2510 beidh mo bhean suite ag an tine ag r\u00e9iteach a cinn \u2510 tiocfadh [tiocfaidh?] mise isteach ar dt\u00fas \u2510 tiocfadh [tiocfaidh?] tusa isteach i mo dhiaidh. Caithfidh mise amach ar an tsr\u00e1id t\u00fa an ch\u00e9ad iarraidh a dtiocfadh [a dtiocfaidh?] t\u00fa isteach \u2510 caithfidh m\u00e9 amach an dara huair th\u00fa. An tr\u00ed\u00fa huair, fiafr\u00f3idh mo bhean c\u00e9 h\u00e9 sin \u2510 d\u00e9arfadh [d\u00e9arfaidh?] mise gurb \u00e9 Fionn Mac&nbsp;Cumhail as \u00c9irinn. D\u00e9arfadh [D\u00e9arfaidh?] s\u00ed th\u00fa a ligean isteach, go raibh s\u00e9 fh\u00e9in c\u00f3ir ag baile.<\/q><\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1rla s\u00e9 sin agus r\u00e9itigh an bhean b\u00e9il\u00ed. Ach d\u00fairt Lorc\u00e1n leis nuair a bh\u00ed s\u00e9 ag dul isteach: nuair a bheadh siad ag ithe a r\u00e1 nach n\u2011\u00edosfadh s\u00e9 aon ghreim go dtabharfadh s\u00ed aon achainn\u00ed amh\u00e1in \u2510 geallfadh [geallfaidh] s\u00ed dhuit, \u2510 iarr thusa uirthi mise a ligean leat. S\u00e9 an t\u2011ainm a thabharfas t\u00fa orm \u201cGrabaire Beag Fhinn Mhic Chumhaill\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Chuaigh gach rud ar aghaidh mar a d\u00fairt an Grabaire Beag \u2510 is gearr go rabhadar ag treabhadh na farraige. D\u00fairt an bhean le Fionn sular im\u00edodar, bratacha\u00ed b\u00e1na a bheith crochta aige d\u00e1 mbeadh an Grabaire beo \u2510 bratacha\u00ed dubha d\u00e1 mbeadh s\u00e9 caillte.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00edorbh fhada gur sroicheadar an t\u2011oile\u00e1n a raibh an R\u00ed ina ch\u00f3na\u00ed air. N\u00ed rabhadar in ann a dhul i dt\u00edr mar bh\u00ed leac-oidhre rompu.<\/p>\n\n\n\n<p><q>Caith do l\u00e9im thar an leac-oidhre sin<\/q>, a deir an Grabaire le Fionn.<\/p>\n\n\n\n<p><q>N\u00edl m\u00e9 in ann<\/q>, a deir Fionn.<\/p>\n\n\n\n<p>Chaith an Grabaire de l\u00e9im \u00e9 \u2510 le\u00e1igh an leac-oidhre. Chuaigh Fionn i dt\u00edr ansin. Th\u00e1inigeadar go dt\u00ed cnoc sn\u00e1itheada\u00ed beaga.<\/p>\n\n\n\n<p><q>Caith de l\u00e9im an cnoc<\/q>, ars\u2019 an Grabaire Beag le Fionn.<\/p>\n\n\n\n<p><q>N\u00edl m\u00e9 in ann<\/q>, a deir Fionn.<\/p>\n\n\n\n<p>Chaith an Grabaire Beag de l\u00e9im an cnoc \u2510 d\u2019imigh na sn\u00e1thada\u00ed beaga \u2510 chuadar go dt\u00ed p\u00e1l\u00e1s an R\u00ed \u2510 d\u2019iarradar l\u00f3ist\u00edn.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fairt an R\u00ed leo dul go dt\u00ed teach at\u00e1 ansin th\u00edos \u2510 go mb\u2019fh\u00e9idir go bhfaigheadh siad l\u00f3ist\u00edn ann go maidin. Chuadar s\u00edos \u2510 nuair a shroicheadar an \u00e1it th\u00edos, s\u00e9ard a bh\u00ed ann, Teach Amhas, \u2510 bh\u00edodar ag g\u00e1ir\u00ed, a\u2019 ceapadh go n\u2011\u00edosfadh siad Fionn \u2510 an Grabaire. Thosaigh siad ag d\u00fanadh scailpreacha, ar fhait\u00edos go rachadh siad amach, ach mharaigh an Grabaire uilig iad. Ansin chuaigh s\u00e9 fh\u00e9in \u2510 an R\u00ed ag troid \u2510 mharaigh s\u00e9 an R\u00ed \u2510 thug s\u00e9 a chloigeann do Fhionn \u2510 d\u00fairt nach raibh aige fh\u00e9in ach saol n\u00f3im\u00e9ide \u2510 bratacha\u00ed geala a chrochadh mar d\u00e1 bhfeicfeadh a bhean bratacha\u00ed dubha go mb\u00e1fadh s\u00ed \u00e9 mar go mbeadh fios aici go raibh mise caillte. D\u2019ardaigh s\u00e9 bratacha\u00ed geala ach nuair a bh\u00ed s\u00e9 gar don talamh, d\u2019ardaigh s\u00e9 bratacha\u00ed dubha \u2510 bh\u00ed fhios ag bean an Ghrabaire go raibh an Grabaire caillte agus thug Fionn dhi an Grabaire \u2510 chuir s\u00ed os cionn cl\u00e1ir \u00e9. Chuaigh Fionn abhaile \u2510 thug s\u00e9 an cloigeann don chailleach \u2510 mharaigh s\u00e9 ansin \u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ed raibh aon chead ag Fionn p\u00f3sadh n\u00f3 go mar\u00f3dh s\u00e9 sionnach d\u00e1rb ainm d\u00f3 Sionnach na Saghad. Bh\u00ed siad ar a th\u00f3ir l\u00e1 \u00e1irid \u2510 bh\u00ed s\u00e9 cinnte orthu breith air. Bh\u00ed an Grabaire Beag os cionn cl\u00e1ir ina theach f\u00e9in \u2510 th\u00e1inig dh\u00e1 \u00e9an dh\u00e1 phiocadh. Bhuail an bhean an t\u2011\u00e9an ba ghaire dh\u00ed \u2510 mharaigh s\u00ed \u00e9. Rith an t\u2011\u00e9an eile \u2510 th\u00e1inig isteach ar\u00eds \u2510 chuimhil s\u00e9 luibh dhe \u2510 d\u2019\u00e9irigh s\u00e9 beo ar\u00eds.<\/p>\n\n\n\n<p><q>\u00d3<\/q>, a deir s\u00e9. <q>T\u00e1 Fionn Mac&nbsp;Cumhail ag leanacht do Shionnach na Saghad inniu.<\/q> Leis sin, rith s\u00e9 chomh maith \u2510 a bh\u00ed s\u00e9 in ann \u2510 go d\u00edreach nuair bh\u00ed ag dul isteach sa bpluais a bh\u00ed aige, rug an Grabaire air \u2510 mharaigh s\u00e9 \u00e9. Bh\u00ed cead ag Fionn ansin p\u00f3sadh. Chuaigh an Grabaire chuig a bhaile fh\u00e9in \u2510 thug s\u00e9 a bhean go h\u00c9irinn ag an mbainis \u2510 nuair a bh\u00ed an bhainis thart chuaigh siad go dt\u00ed a mbaile fh\u00e9in ar\u00eds.<\/p>\n\n\n\n<p>Cr\u00edoch.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"n\u00f3ta\u00ed-bun-leathanaigh\">\n<h2 id=\"a:nota\u00ed\">Notes<\/h2>\n<p>This item, 1275:430\u201338 in <a href=\"http:\/\/www.ucd.ie\/irishfolklore\/en\/\">Cnuasach B\u00e9aloideas \u00c9ireann<\/a>, is a folklore transcription written at some time during the 1930s by Joe (attributed to Seosa\u1e41 \u00d3&nbsp;h\u2011\u00c9i\u0121ni\u0121, Aird \u1e6aoir, Carna, Contae na Gailli\u1e41e). Regretably, both the name of the informant and the date of the transcription are unknown. It\u2019s possible it was created as part of <a href=\"https:\/\/www.ucd.ie\/irishfolklore\/en\/collections\/schoolscollectionduchas\/\">Baili\u00fach\u00e1n na Scol<\/a>, although Joe was already in his late teens when that project was initiated.<\/p>\n<p>Whatever the document\u2019s origin, it\u2019s clearly the work of a young hand and it of course pre-dates the standardisation of the late 1940s. So the typos and inconsistencies <em>must<\/em> be considered in that context.<\/p>\n<p>Regarding the two digital transcriptions given here, the first is strictly faithful to the original artefact \u2014 even to the point of reproducing crossings-out and the mixture of Roman and long-tailed lower-case r and s (<span class=\"span-BunchloNuaGC\">\u027c<\/span> and <span class=\"span-BunchloNuaGC\">\u017f<\/span>). The second is a relatively free adaption. It\u2019s true to the kernel of the original but updates the orthorgaphy, spelling, punctuation and general layout. The spelling more or less conforms to the Official Standard but defers to the spoken form where this was deemed appropriate. There\u2019s also some annotation, either to provide clarity or where there was doubt concerning elements of the original.<\/p>\n<p>For readers unfamiliar with the Tironian et character (\u2510) this is functionally equivalent to the ampersand (&amp;) and has long been a feature of Irish and Hiberno-English orthography. It is in no way a \u2018non-standard\u2019 character. You can <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Tironian_notes\"> find out more on Wikipedia<\/a> or see it in on-line use at <a href=\"https:\/\/www.m\u00fasgraigheach.ie\/\">m\u00fasgraigheach.ie<\/a>.<\/p>\n<p>Joe can be heard telling an English language version of this story in <a href=\"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/fionn-mac-cumhaill-6\/\">Fionn Mac&nbsp;Cumhaill (6)<\/a>.<\/p>\n<p>Cartlanna Joe \u00c9inni\u00fa is most grateful to <a href=\"http:\/\/www.ucd.ie\/irishfolklore\/en\/\">Cnuasach B\u00e9aloideas \u00c9ireann<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.ucd.ie\/\">Col\u00e1iste na hOllscoile, Baile \u00c1tha Cliath<\/a>, for permission to reproduce this material here.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"templates\/template-full-width.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2971","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-scealaiocht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2971"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3455,"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2971\/revisions\/3455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.joeheaney.org\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}